Nội dung
Di Sản Kết Nối là nền tảng số hóa di sản văn hóa Việt Nam, do British Council tài trợ, triển khai cùng TUVA Communication năm 2023. Bài này kể lại cách mình dựng website: những bài toán về dữ liệu, cách cho cộng đồng tự đóng góp tư liệu, và điều mình sẽ làm khác nếu làm lại hôm nay. Xem hình ảnh tổng quan tại trang portfolio dự án.

Bối cảnh: di sản của cộng đồng, do cộng đồng kể
Di Sản Kết Nối chia sẻ bộ sưu tập di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của các cộng đồng, nhóm và cá nhân trên khắp Việt Nam. Điểm khác của dự án là tư liệu không chỉ do ban tổ chức đăng, mà người dân tự gửi lên di sản ở địa phương mình: chạm bạc của người Dao Tiền, giấy dó làng Đống Cao, nhạc cụ làng Mơ H'ra.
Vì vậy website phải giải quyết hai việc cùng lúc: một kho dữ liệu dễ tra cứu cho người xem, và một công cụ đóng góp đủ đơn giản cho người không rành công nghệ.
Những thách thức chính
- Dữ liệu nhiều chiều: mỗi di sản có tên, vùng miền, tỉnh thành, loại hình (vật thể hay phi vật thể), hình thức tư liệu (hình ảnh, video, audio, văn bản) và mô tả dài.
- Tra cứu nhanh: người xem cần lọc kết hợp nhiều tiêu chí và tìm theo từ khóa.
- Cộng đồng đóng góp: người dùng đăng ký tài khoản, gửi tư liệu, quản lý bài đã gửi.
- Song ngữ Việt–Anh cho đối tác quốc tế.
- Cuộc thi sáng tạo "Theo bước di sản cộng đồng" với trang đăng ký và dự thi trực tuyến.
Giải pháp
Dự án dựng trên WordPress với Elementor Pro và bộ plugin Crocoblock, từ thiết kế của Lan Anh (NgoRangBo). Đây là bộ công cụ mình dùng nhiều nhất giai đoạn đó.
1. Mô hình dữ liệu di sản
Mỗi di sản là một Custom Post Type tạo bằng JetEngine, kèm các trường riêng: vùng miền, tỉnh, loại hình, hình thức, thư viện ảnh, video, audio. Tách dữ liệu thành trường có cấu trúc thay vì viết hết vào nội dung bài là quyết định quan trọng nhất: nhờ đó mới lọc, sắp xếp và hiển thị nhất quán được.
2. Bộ sưu tập có bộ lọc và tìm kiếm
Trang Bộ sưu tập hiển thị danh sách di sản dạng thẻ (Dynamic Listing của JetEngine), bên trái là bộ lọc theo loại hình, vị trí và hình thức. JetSearch lo phần tìm theo từ khóa, JetTabs chia nội dung theo miền Bắc, Trung, Nam.
3. Trang chi tiết di sản

Mỗi trang chi tiết dùng chung một mẫu, tự lấy dữ liệu từ các trường. Ban quản trị chỉ nhập dữ liệu, không phải dàn trang cho từng di sản.
4. Cộng đồng tự đóng góp tư liệu

Người dùng đăng ký tài khoản, vào khu vực riêng để gửi di sản mới, xem danh sách di sản mình đã gửi và tìm hướng dẫn. Form đóng góp có ô cam kết người gửi có quyền chia sẻ tư liệu, một chi tiết nhỏ nhưng quan trọng với dự án về quyền sở hữu di sản.
5. Song ngữ và SEO
TranslatePress cho phiên bản Việt–Anh, Rank Math lo phần SEO cho từng trang di sản.
Kết quả
Website ra mắt tại sự kiện "Số hóa di sản: Cộng đồng, chủ thể và quyền sở hữu di sản". Mình được dự sự kiện và thấy website được người dùng thực sự sử dụng, điều đáng nhớ nhất với người làm web.
Nếu làm lại năm 2026, mình sẽ làm gì khác?
Giờ mình làm web bằng Next.js và AI agent, nên nhìn lại sẽ thay đổi vài điểm:
- Dữ liệu vào PostgreSQL thay vì nhồi vào WordPress. Kho di sản lớn dần sẽ nặng truy vấn trên cấu trúc dữ liệu của WordPress. Một bảng dữ liệu riêng lọc nhanh hơn nhiều.
- Trang xem di sản là trang tĩnh, dựng sẵn và phục vụ qua CDN, tải gần như tức thì.
- Phần đóng góp là một ứng dụng nhỏ riêng có đăng nhập và duyệt bài, tách khỏi phần người xem.
- Giữ nguyên tư duy mô hình dữ liệu. Đây là phần quyết định thành công, dù dùng công nghệ nào.
Bài học cho website dữ liệu
- Thiết kế mô hình dữ liệu trước, giao diện sau.
- Form đóng góp càng ít bước càng tốt, nhưng phải có đủ thông tin pháp lý cần thiết.
- Bộ lọc nên dựa trên cách người xem thật sự tìm kiếm, không phải cách ban tổ chức phân loại nội bộ.
Bạn đang cần một website dạng kho dữ liệu, thư viện số hay nền tảng cộng đồng? Nhắn cho mình để trao đổi. Đọc thêm một dự án dữ liệu khác: Case study tái cấu trúc website VCAD.
